de opmars van 30 km/u binnen de bebouwde …2026 · 30km.nl

30km.

Dertig is de nieuwe vijftig: waar het geldt, hoe het rijdt en wie er al langer aan vastzat

Rijden op dertig

Dertig rijden vraagt een andere rijstijl, niet alleen een lichtere voet

Kinderen rijden in kleine speelgoedauto's op een miniatuurstadsstraat met verkeersborden en rotondes.
Foto: Jared from Clermont — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Waarom het onwennig voelt

Dertig ligt in een lastig gebied. In de tweede versnelling toert de motor hoog en klinkt het gejaagd; in de vierde sleept hij en reageert de auto traag op het gaspedaal. Veel bestuurders schakelen daardoor voortdurend heen en weer en houden het gevoel dat ze verkeerd zitten.

De praktische oplossing is de derde versnelling, en die dan laten staan. Bij dertig draait een moderne benzinemotor daarin rustig rond de 1.500 toeren en heeft u genoeg trekkracht om zonder terugschakelen op te trekken uit een bocht.

Bij een automaat gebeurt dat vanzelf, al schakelt die soms te hoog op. In de stad is de handrem daarop de gaspedaalstand: zachter intrappen houdt hem lager en rustiger.

Verder kijken, minder remmen

Het echte verschil zit niet in de snelheid maar in de manier van kijken. Op vijftig rijdt u van situatie naar situatie; op dertig heeft u tijd om twee kruisingen vooruit te kijken, en dat is precies wat de winst oplevert.

Drie gewoontes die het rustig maken:

  • Eerder loslaten. Ziet u honderd meter verderop rood of een zebrapad met iemand ernaast, laat dan het gas los in plaats van door te rijden en te remmen. De auto rolt uit, u komt zachter aan en gebruikt minder brandstof.
  • De ruimte tussen geparkeerde auto's aflezen. Op dertig heeft u tijd om te zien of er iemand tussen twee auto's staat, of een fietsdeur opengaat. Dat is het scenario waarvoor dertig bedacht is.
  • Niet optrekken naar wat u toch niet haalt. In een dertigstraat met kruisingen om de honderd meter levert hard optrekken hooguit een paar seconden op, en die verliest u bij het eerstvolgende obstakel.

Wat het kost aan tijd

Reken het eens uit, want de weerstand zit vooral in het gevoel. Over één kilometer doet u bij vijftig 72 seconden en bij dertig 120 seconden — 48 seconden verschil.

Dat is de theorie. In de praktijk rijdt u binnen de bebouwde kom zelden een kilometer aaneengesloten op de limiet: verkeerslichten, kruisingen, voorrang en zoekend verkeer bepalen uw gemiddelde. Metingen in steden laten daarom een veel kleiner verschil zien dan de rekensom suggereert, vaak enkele seconden per rit.

Wat u wél merkt, is dat de rit gelijkmatiger wordt: minder optrekken, minder afremmen, minder schakelen. Voor veel mensen voelt dertig na een paar weken rustiger in plaats van trager.

Wat het met de auto doet

Een moderne auto rijdt prima op dertig, maar niet op elke manier. Constant in een te hoge versnelling laag toeren draaien onder belasting — 'lugging' — is niet goed voor motor en transmissie; blijf dan een versnelling lager.

Bij een dieselmotor met roetfilter is stadsverkeer op lage snelheid ongunstig: het filter komt minder vaak op temperatuur. Rijdt u vrijwel alleen in de stad, dan is af en toe een langere rit buiten de kom geen luxe.

Bij een elektrische auto verandert er weinig behalve in uw voordeel: bij lagere snelheden daalt het verbruik en werkt de regeneratie bij het uitrollen goed. Dertig is voor een EV zo ongeveer het gunstigste stadsscenario.

Veelgestelde vragen

In welke versnelling rijd je 30 km/u?

Meestal de derde: rustig toerental en genoeg trekkracht om zonder terugschakelen op te trekken.

Hoeveel tijd kost 30 in plaats van 50?

Theoretisch 48 seconden per kilometer, in de praktijk veel minder omdat kruisingen en verkeerslichten uw gemiddelde bepalen.

Is langzaam rijden slecht voor mijn auto?

Niet op zich. Wel als u met te hoge versnelling en te laag toerental onder belasting rijdt; blijf dan een versnelling lager.